+  -  Çap 

- Birliyinizin fəaliyyət istiqamətlərindən biri də təsərrüfat sahələrinin inkişafını yerli səviyyədə stimullaşdırmaq üçün proqramlar hazırlamaqdır. Hansı proqramlar hazırlamısınız? - Təşkilatımız əsas diqqətini regionlarda ekoturizmin inkişafı və hər bir ərazidə onun təsərrüfatı ixtisaslaşmasına uyğun kiçik və orta sahibkarlığın inkişafına yönəlmiş layihələrin hazırlanmasına yönəltmişdir. Fikrimizcə, bu istiqamətdə bələdiyyələr mühüm rol oynaya bilərlər. Lakin bələdiyyələrlə bağlı vəziyyət hələ ki buna imkan vermir. Təbii ki, üzərində işlədiyimiz layihələrin realizə edilməsi üçün müvafiq maliyyə mənbələrinin tapılması zəruridir.

- Ekoloji problemləri diqqət mərkəzində saxlayan təşkilat kimi Xəzər dənizi sahilinin Azərbaycan hissəsinin regional planlaşdırılması barədə nə deyə bilərsiniz?

- Bu məsələ Azərbaycan üçün çox önəmlıdir. Məlum olduğu kimi, sahil ərazilərdə tikintilərin aparılmasına - 150 metrlik sahil zolağında tikintilərə qadağan qoyulmasına dair Respublikamızın Prezidentinin müvafiq sərancamı vardır. Ancaq bəziləri bu sərancamdan irəli gələn tələbləri pozurlar. Bu cür neqativ hallar sahilin bəzi çimərlik ərazilərində mövcuddur. Sahilin bir hissəsi hasara alınaraq sanki özəl çimərlik zonaya çevrilmiş və sahilin bu hissəsinə sadə vətandaşlar üçün əlçatmazdır. Təbii ki, sahilin bu hissəsində ekoloji vəziyyət haqında danışmaq çətindir. Əfsuslar ki, sahil ərazilərdəki vəziyyətə bələdiyyələr sanki müşahidəci kimi biqanə olaraq qalırlar. Hələ ki respublikamızda Xəzər sahili ərazilərin regional planlaşdırma strategiyası hazırlanmayıb. Inanıram ki, həmin strategiya movcud vəziyyətin dəyişməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edəcək.

- İqlim dəyişmələri ilə bağlı ekoloqların həyəcan təbili proqnozlaşdırılan təhlükənin qarşısının alınmasına kömək ola bilərmi?

- İqlimdə baş verən qlobal proseslər heç də insanın fəaliyyəti ilə bağlı deyil. Burada başlıca rol Yerin təkində, atmosferdə və bütövlüklə Günəş sistemində cərayyan edən proseslər oynayırlar. Lakin lokal (regional və məhəlli) səviyyədə insanın təsərrüfat fəaliyyəti iqlimin dəyişməsində öz əksini tapır. Təbii ki, hər bir ərazidə insanın fəaliyyəti nəticəsində ətraf mühitdə dəyişikliklər baş verir, bu dəyişikliklərin nəticələri faciəvi olmaması üçün yerdə cərayyan edən təbii proseslər haqda hərtərfli biliklər və məlumatlar əldə olunmalıdır. Əks halda, insanın fəaliyyəti nəticəsində əldə olunan nailiyyətlər puç ola bilər. İnsanın əldə etdiyi biliklər əsasında iqlim dəyişmələrinin gedişini müəyyən edərək ona uyğunlaşma səpkidə insan fəaliyyətinin qurulması gözlənilən təhlükələrin qarşısını almaq yox, mənfi fəsadlarını minimuma endirmək olar.

- Azərbaycanda inkişaf edən turizm mərkəzlərinin əhali tərəfindən necə dəyərləndirilir?

- Regionlarda yaradılmış turizm mərkəzlərinin yerli sakinlər tərəfindən dəyərləndirilməsinə dair mərkəzimiz bölgələrdə bir neçə sosioloji sorğu aparmışıq. Nəticədə müəyyən olmuşdur ki, respondentlərin böyük əksəriyyəti turizm mərkəzlərinin yaradılmasının müsbət hal kimi qiymətləndirməklə yanaşı onların fəaliyyətini heç də qənaətbəxş hesab etmirlər. Bu mərkəzlərdə həddən artıq dərəcədə yüksək qiymətlərin olması, xidmət sahələrinin aşağı olması və bu mərkəzlərə getmək üçün nəqliyyatlın (şəxsi avtomobilər isyisna olmaqla) olmaması bura ölkəmizin sadə vətandaşları üçün əlçatmazdır. Artıq vəziyyət o dərəcəyə çatıb ki, yay mövsümündə bəzi turizm mərkəzlərinə çox az sayda turist gəlir. Gələnlərin əksəriyyəti isə həftə axırı, bir-iki günlük istirahətə üstünlük verirlər. 2009-cu ildə respublikamızda turizm industriyasından əldə olunan gəlirlərin aşağı düşməsinin səbəblərindən biri də mərkəzlərin böyük əksəriyyətin qiymətlərin yüksək olması idi. Hesab edirəm ki, yaxın illərdə bu istiqamətdə vəziyyətə uyğun dəyişıklıklər aparılmasa turizm sahəsi, ölkə iqtisadiyyatının vacib qeyri neft sektoru kimi, bizim ümüdlərimizi doğrultmayacaq.

Hazırladı: xüsusi olaraq qhtxeber.az üçün Səbinə Mövsümova