Mərkəzin rəhbəri Aydın Xəlilov layihə barədə məlumat verərkən ölkəmizdə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların mövcud durumundan danışıb. O, rəsmi məlumatlara istinad edərək Respublikamızdakı 2 milyon 34 min 400 uşaqdan 56 min 433-nün müxtəlif dərəcəli əlil olduğunu diqqətə çatdırıb: “Səhiyyə nazirliyinin Uşaq Ruhi-Nevroloji Dispanserinin 2009-cu il məlumatına görə 10 min 102 uşaq tibb müəssisəsində qeydiyyatda durur. Bakı şəhəri Uşaq Nevroloji Xəstəxanasında isə ötən ilin məlumatlarına görə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlardan uşaq serebral iflici diaqnozu ilə 800-ə yaxın uşaq səhiyyə müəssisəsində müalicə alır. Həmin uşaqlar müalicə müddətində dərsləri müvəqqəti dayandırmaq məcburiyyətində olurlar. Bundan başqa ölkəmizdəki 5 min 869 uşaq fiziki qüsurludur və onlardan 2 min 968 nəfəri çətin hərəkət qabiliyyətinə malik olan insanlar qrupuna aiddirlər. Təcrübə göstərir ki, əlil uşaqların cəmiyyətdən təcrid olunmalarının əsas səbəblərindən biri də onların əqli inkişafına təsir edəcək təlimlərin düzgün aparılmamasıdır. Məhz bu səbəbdən hazırda fiziki cəhətdən qüsurlu olan uşaqların 80 faizi evlərdə təhsil alırlar. Bu da onların cəmiyyətdən tam təcrid olunmuş şəkildə yaşamaları ilə nəticələnir. Həmin uşaqlar əlilliyi olmayan digər yaşıdları kimi təhsil ala, müxtəlif tədbirlərdə iştirak edə bilmirlər. Digər uşaqlarla ünsiyyətin qurulmaması isə onları bütün cəmiyyətdən ayırır. Bununla da xüsusi qabiliyyətə ehtiyacı olan uşaqlar təhsil sisteminin bütün proqramlarından geri qalırlar. Onların intellektual səviyyəsi həmyaşıdlarından ciddi şəkildə fərqlənir”.

Aydın Xəlilov “Hər bir uşaq-bir istedad” layihəsi çərçivəsində əlil uşaqların qarşılaşdığı problemlərin, xüsusən də onların təhsil sahəsində üzləşdiyi çətinliklərin aradan qaldırılmasına yönəlik tədbirlər həyata keçirildiyini söyləyib: “Artıq 5 ildir ki, YUNESKO-nun dəstəyi ilə təhsil nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən “İnklüziv təhsil” layihəsi gücünə fiziki və əqli problemli uşaqlar sağlam uşaqlarla orta təhsil almaq üçün məktəbə gedə bilirlər. Lakin təhsilə cəlb olunan əlil uşaqlar asanlaşdırılmış proqram əsasında təhsil alırlar. Tətildə isə 4 ay müddətində oxumur, təhsildən uzaq düşürlər. Onlara tətil günlərində məşğul olmaları üçün heç bir tapşırıq verilmir. Bu zaman il boyu öyrədilən proqramlar əlil uşaqlar tərəfindən unudulur. Nəticədə isə növbəti pedaqoji-tibbi komissiya həmin uşaqların intellektual ləngiməsi barədə rəy verməli olur. Bizim Mərkəz bu kimi problemlərin həllinə dəstək məqsədilə “İnklyuziv təhsil uğrunda hərəkata qoşul!” aksiyasına start verib. 3 ay nəzərdə tutulmuş aksiya zamanı əlil uşaqların yay tətilində səmərəli istirahət keçirməsinə çalışılır. Yəni əlil uşaqlara müvafiq dərs tapşırıqları verilir, onların istirahəti də paralel olaraq təmin edilir. Bundan başqa əhaliyə İnklyuziv təhsil barədə geniş məlumat veririk. Adıçəkilən təhsil prosesində mərkəzi fiqur kimi tədris proqramının deyil, xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşağın əsas götürüldüyünü anlatmağa çalışırıq. Hər kəs bilməlidir ki, əlilliyi olan uşaqların əsas ehtiyacları bütün uşaqların ehtiyacları ilə eynidir. Onlara qida, ev, sevgi və diqqətlə yanaşı, müdafiə və təhsil də lazımdır”.

Tədbirdə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların valideynlərindən Esmiralda Rəhimova və başqaları da çıxış edərək, İnklyuziv təhsilin əhəmiyyətindən danışıblar.

Rufik İsmayilov  525-ci qəzet